Onderzoeksjournalistiek en samenwerking
Onderzoeksjournalistiek vraagt om tijd en expertise. Samenwerking levert journalistiek op die verder gaat dan de dagelijkse actualiteit.
© De Groene / Designpolitie
Onderzoeksjournalistiek staat onder druk. Verhalen worden complexer, onderzoek kost meer tijd en redacties moeten scherpe keuzes maken. Juist daarom wint samenwerking aan belang. Door krachten te bundelen ontstaan onderzoeken die voor afzonderlijke kranten moeilijk te realiseren zijn. Initiatieven zoals Investico laten zien hoe gezamenlijke onderzoeksjournalistiek werkt, en waarom dit van grote waarde is voor kranten en hun lezers.
Voor lezers met een De Groene Amsterdammer abonnement of een Trouw abonnement betekent deze samenwerking toegang tot diepgravende journalistiek die verder gaat dan het dagelijkse nieuws. Niet sneller, maar zorgvuldiger. Niet oppervlakkig, maar met oog voor context en maatschappelijke impact.
Samenwerking binnen Investico
Investico is een onafhankelijk platform voor onderzoeksjournalistiek dat is opgericht door De Groene Amsterdammer, Trouw en Het Financiële Dagblad. Deze titels hebben elk een eigen profiel en doelgroep, maar delen eenzelfde visie op journalistiek onderzoek. Door samen te werken binnen één onderzoeksredactie ontstaat ruimte voor langdurige projecten, specialistische kennis en inhoudelijke verdieping.
Het platform publiceert zelf niet. In plaats daarvan verschijnen onderzoeken via samenwerkende media. Inmiddels werkt Investico samen met een breed netwerk van landelijke en regionale titels. Daardoor bereiken onderzoeksverhalen een groter en diverser publiek. Dat vergroot niet alleen het bereik, maar ook de maatschappelijke betekenis van de publicaties.
Waarom samenwerking noodzakelijk is
Onderzoeksjournalistiek vraagt om tijd, geduld en doorzettingsvermogen. Journalisten verdiepen zich maandenlang in dossiers, analyseren documenten, spreken met betrokkenen en controleren feiten zorgvuldig. Voor veel kranten is dit moeilijk te combineren met de dagelijkse nieuwsstroom. Samenwerking biedt dan uitkomst.
Door onderzoeksjournalisten te laten werken vanuit een collectief zoals Investico, kunnen kranten blijven investeren in kwaliteit zonder alles zelf te hoeven organiseren. Redacties profiteren van gedeelde expertise, terwijl de journalistieke onafhankelijkheid behouden blijft. Dat maakt het model duurzaam en toekomstgericht.
Wat kost een "gemiddeld" artikel?
Onderzoeksjournalistiek kost veel tijd en dus veel geld. Niet omdat journalisten langzaam werken, maar omdat een goed onderzoek bestaat uit veel stappen: bronnen checken, documenten lezen, interviews afnemen en claims zorgvuldig verifiëren. Op basis van gangbare Nederlandse praktijk en de manier waarop het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (FBJP) naar begrotingen kijkt, is een kostenplaatje voor een gemiddeld onderzoek goed te onderbouwen.
Hieronder ziet u een realistische indicatie voor één onderzoeksjournalistiek artikel over een Nederlands onderwerp. Er zijn dus geen internationale reizen of vliegkosten, wel beperkte uitgaven voor onderzoek en redactionele ondersteuning.
Het grootste deel zit in uren
In veel begrotingen vormen arbeidsuren de kern. Een gemiddeld onderzoeksartikel vraagt vaak ongeveer 60 tot 80 uur. In dit voorbeeld gaan we uit van 70 uur journalistiek werk. Denk aan deskresearch, interviews, documentanalyse, verificatie en het schrijven van het artikel. Met een indicatief uurtarief van €55 komt dit uit op ongeveer €3.850.
- Deskresearch en dossierstudie: 20 uur
- Interviews (voorbereiding en uitvoering): 15 uur
- Documentanalyse en verificatie: 15 uur
- Schrijven: 20 uur
Redactie, factcheck en praktische onderzoekskosten
Naast de journalistieke uren zijn er vaak extra posten. Het FBJP hecht waarde aan realistische begrotingen en ziet redactionele ondersteuning en factcheck als logisch onderdeel van kwaliteitsborging. In dit voorbeeld rekenen we met 6 uur eindredactie en 4 uur lichte factcheck. Samen is dat circa €630.
Daar komen beperkte onderzoekskosten bij. Denk aan reiskosten binnen Nederland, het opvragen van documenten of data, en het (laten) transcriberen van interviews. In totaal is dat in dit voorbeeld ongeveer €370.
- Eindredactie en meelezen: circa €390
- Factcheck (licht): circa €240
- Reiskosten binnen Nederland: circa €150
- Documenten of data-opvraag: circa €100
- Transcriberen interviews: circa €120
Totale indicatie: rond de €5.100
Als u alles bij elkaar optelt en een kleine onvoorzien-post meeneemt (bijvoorbeeld 5%), komt een gemiddeld onderzoeksjournalistiek artikel in Nederland uit op ongeveer €5.100. Dit bedrag is geen vaste norm, maar wel een realistische bandbreedte die aansluit bij hoe begrotingen in de praktijk worden opgebouwd en beoordeeld.
Belangrijk is vooral dat de begroting logisch is: uren en kosten moeten passen bij de onderzoeksvraag, de gekozen aanpak en de journalistieke risico’s. Dat maakt onderzoeksjournalistiek duurder dan een regulier nieuwsartikel, maar ook aantoonbaar waardevoller voor lezers en samenleving.
De Groene Amsterdammer
De Groene Amsterdammer heeft een lange traditie in onderzoeksjournalistiek. Het weekblad staat bekend om zijn diepgravende analyses en onderzoeksverhalen die maatschappelijke structuren blootleggen. Onderzoeksjournalistiek vormt een vast onderdeel van de redactionele koers.
Via de samenwerking binnen Investico versterkt De Groene Amsterdammer deze positie. Lezers met een De Groene Amsterdammer abonnement krijgen toegang tot onderzoeken die vaak meerdere publicaties beslaan en verschillende invalshoeken combineren. Dat zorgt voor samenhang, verdieping en een beter begrip van complexe onderwerpen.
| Titel | Periode | Prijs | Korting | |
|---|---|---|---|---|
| De Groene Amsterdammer | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
Dagblad Trouw
Ook Trouw speelt een actieve rol binnen Investico. De krant combineert onderzoeksjournalistiek met aandacht voor ethiek, samenleving en zingeving. Door samen te werken binnen een onderzoekscollectief kan Trouw structureel bijdragen aan grote journalistieke projecten, zonder haar eigen identiteit te verliezen.
Voor lezers met een Trouw abonnement betekent dit betrouwbare journalistiek die zorgvuldig tot stand komt. Onderzoeken worden niet alleen gepubliceerd als nieuwsfeit, maar geplaatst binnen een bredere maatschappelijke context. Dat maakt de verhalen relevanter en beter te volgen.
| Abonnement | Periode | Prijs | Korting | |
|---|---|---|---|---|
| Compleet proefabonnement | 4 weken | €8,00 | n.v.t. | Bestel |
| Compleet met toegang tot 300.000 luisterboeken |
6 maanden | €6,95 p/w | 46% | Bestel |
| Zaterdag + Digitaal | 6 weken | €8,00 | n.v.t. | Bestel |
| Zaterdag + Digitaal + toegang tot 300.000+ luisterboeken |
6 maanden | €4,50 p/w | 47% | Bestel |
| Digitaal | 8 weken | €8,00 | n.v.t. | Bestel |
| Digitaal + toegang tot 300.000+ luisterboeken |
6 maanden | €3,75 p/w | 44% | Bestel |
Gezamenlijke kracht, blijvende impact
De samenwerking rond Investico laat zien dat onderzoeksjournalistiek toekomst heeft, mits media durven samenwerken. Door kennis, tijd en middelen te delen, ontstaan verhalen met blijvende impact. Voor kranten betekent dit relevantie en geloofwaardigheid. Voor lezers betekent het beter geïnformeerd zijn.
In een tijd waarin informatie overvloedig is, maakt juist deze vorm van journalistiek het verschil. Gezamenlijk uitgevoerd, zorgvuldig gepubliceerd en toegankelijk gemaakt voor een breed publiek. Dat is de kracht van onderzoeksjournalistiek in samenwerking.
