De Groene Amsterdammer en de Gouden Beitel 2025
Met een De Groene Amsterdammer abonnement lees je bekroonde journalistiek. 'Mistig brein, haperende spieren' over long covid won de Gouden Beitel 2025.
© De Groene Amsterdammer - Februari 2025 Nr. 8
Het artikel 'Mistig brein, haperende spieren' van wetenschapsjournalisten Linda Samplonius en Jop de Vrieze is bekroond als de beste wetenschapsjournalistieke productie van 2025. De publicatie verscheen in februari 2025 in De Groene Amsterdammer en onderzoekt wat long covid gemeen heeft met eerder bekende post-infectieuze ziekten als ME en Q-koorts.
Erkenning voor uitzonderlijke wetenschapsjournalistiek
De Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie (VWN) reikt de VWN-publicatieprijs — in de volksmond ook wel de Gouden Beitel — jaarlijks uit aan de beste wetenschapsjournalistieke productie van Nederland. De prijs voor 2025 gaat naar Samplonius en De Vrieze voor hun diepgravende reportage over long covid. Volgens de jury biedt het stuk de lezer nieuwe inzichten, maar laat het hem ook enigszins ontluisterd achter — een teken dat de journalisten niet zijn geschuwd voor de ongemakkelijke complexiteit van het onderwerp. Zoals gebruikelijk wordt de winnende productie door de VWN ook ingezonden voor de European Science Journalist of the Year Award.
| Titel | Periode | Prijs | Korting | |
|---|---|---|---|---|
| De Groene Amsterdammer | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
-> Het nummer met het prijswinnende artikel koopt u hier.
Long covid is geen nieuw fenomeen
In 'Mistig brein, haperende spieren' trekken Samplonius en De Vrieze een heldere parallel tussen long covid en andere post-infectieuze aandoeningen die al decennialang bestaan. Long covid — met klachten als hersenmist, vermoeidheid en spierproblemen — lijkt in veel opzichten op ME (myalgische encefalomyelitis) en het Q-koortsvermoeidheidssyndroom. Bij al deze ziekten blijven patiënten langdurig ziek nadat de initiële infectie is verdwenen, zonder dat er altijd een duidelijke lichamelijke oorzaak gevonden wordt.
Patiënt Anne Vroegindeweij verwoordt het in het artikel treffend: "Long covid als geheel nieuwe, mysterieuze ziekte bestempelen doet geen recht aan de gedocumenteerde geschiedenis van post-infectieuze ziekten." Die gedocumenteerde geschiedenis gaat terug tot lang vóór de coronapandemie. Toch werden bij long covid aanvankelijk dezelfde fouten gemaakt als bij eerdere aandoeningen: onvoldoende begrip, trage erkenning en soms schadelijke behandeladviezen.
Verkeerde therapieën en de gevolgen voor patiënten
Een van de pijnlijkste bevindingen in het artikel is dat artsen aanvankelijk therapieën voorschreven die bij long covid-patiënten averechts bleken te werken. Zo werd intensieve lichamelijke inspanning aanbevolen — een aanpak die bij ME al langer ter discussie staat en bij veel patiënten klachten verergert in plaats van vermindert. Dat dit patroon zich herhaalde bij long covid, wijst op een structureel probleem: de medische wereld had de lessen van eerdere post-infectieuze ziekten onvoldoende meegenomen.
De vergelijking met ME en Q-koorts is in dat opzicht meer dan academisch. Ze biedt een spiegel voor de geneeskunde én een hoopvol perspectief: door te leren van het verleden kunnen behandelingen sneller worden verbeterd en kunnen patiënten eerder serieus worden genomen.
Waarom dit artikel de prijs verdiende
Wetenschapsjournalistiek op dit niveau is zeldzaam. In de De Groene Amsterdammer combineren Samplonius en De Vrieze wetenschappelijke diepgang met toegankelijke verhaalstructuur en geven patiënten een stem naast experts. De jury van de VWN prees de productie omdat zij de lezer niet alleen informeert, maar ook aan het denken zet over hoe de samenleving — en de medische wetenschap — omgaat met slecht begrepen ziekten. Dat de reportage ook voor de Europese prijs wordt ingezonden, onderstreept het niveau van het werk.
| Titel | Periode | Prijs | Korting | |
|---|---|---|---|---|
| De Groene Amsterdammer | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 10 nummers | €10,00 | 86% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
| De Groene Amsterdammer (cadeau) | 26 nummers | €79,00 | 56% | Bestel |
Over De Groene Amsterdammer
De Groene Amsterdammer is het oudste opinieweekblad van Nederland, opgericht in 1877. Het blad staat bekend om zijn onafhankelijke, kritische en onderzoekende journalistiek op het gebied van politiek, maatschappij, wetenschap en cultuur. De Groene is eigendom van een stichting zonder winstoogmerk — de redactie bepaalt volledig zijn eigen koers, zonder commerciële invloed van buitenaf. Meer dan 45.000 abonnees steunen het weekblad. Het artikel 'Mistig brein, haperende spieren' is te lezen op groene.nl.
Veelgestelde vragen
De Gouden Beitel is de populaire naam voor de VWN-publicatieprijs, uitgereikt door de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie. De prijs wordt jaarlijks toegekend aan de beste wetenschapsjournalistieke productie van Nederland. De winnaar wordt tevens ingezonden voor de European Science Journalist of the Year Award.
Het artikel vergelijkt long covid met andere post-infectieuze aandoeningen zoals ME en het Q-koortsvermoeidheidssyndroom. De journalisten Linda Samplonius en Jop de Vrieze laten zien dat long covid geen uniek fenomeen is, dat de medische wereld aanvankelijk therapieën inzette die averechts werkten, en dat patiënten al langer strijden voor erkenning van hun klachten.
Het artikel is gepubliceerd in De Groene Amsterdammer en is te lezen via groene.nl. Voor volledig toegang is mogelijk een abonnement vereist.
De Groene Amsterdammer is het oudste opinieweekblad van Nederland, opgericht in 1877. Het is onafhankelijk, eigendom van een stichting zonder winstoogmerk, en staat bekend om zijn kritische en onderzoekende journalistiek op het gebied van politiek, wetenschap, maatschappij en cultuur.
